Stichting

De Brabantse Hoeders

Jac. Biemans

Jac. Biemans graaft in het verleden

en legt de verbinding naar het heden

Historicus Jac. Biemans (1963) heeft door zijn grote inzet en kennis van zaken zowel de heemkundekring als de gemeente Cranendonck op de Brabantse kaart gezet. Zijn initiatieven zijn volgens deskundigen van hoge kwaliteit en hebben een grote uitstraling: regionaal, landelijk en zelfs internationaal.

Jac. Biemans (mét punt achter de c) verstaat de kunst om vanuit het heden terug te blikken én vooruit te kijken.

“Mijn passie voor geschiedenis begon al heel vroeg. Ik was een jaar of negen en bezocht een tentoonstelling over kasteel Cranendonck. Die tentoonstelling raakte me heel erg en ik ben toen van alles over mijn eigen omgeving gaan verzamelen. Mijn eerste plakboekje bestond uit het verknipte boekje van de tentoonstelling! Ik verzamel nu nog steeds alles over mijn omgeving. Nou ja, eerlijk gezegd verzamelt mijn moeder tegenwoordig de knipsels voor mij. Iedere keer als ik bij haar op bezoek kom, heeft ze een stapel klaarliggen. Eerst verzamelde ik alles van Maarheeze, later ook van Budel en nu van de hele gemeente Cranendonck.”

Van museum Jackielo naar Stadsarchief “In de vierde klas van de lagere school ben ik mijn verzameling gaan uitstallen in mijn eigen museum – Jackielo – in de kelder van een noodwoning. Al mijn vrienden en familie kwamen mijn schatten bekijken: prentbriefkaarten, een oude zaklamp uit de oorlog en munitie die ik van een vriend geleend had. Op de middelbare school raakte ik in de ban van archeologie en van stamboomonderzoek. Na het vwo ging ik geschiedenis studeren in Nijmegen. Ik was actief in de Geschiedenis Studenten Vereniging en organiseerde reizen. Vanuit die studentenvereniging is onze smartlappengroep de Parlando’s ontstaan, waarmee we jarenlang allerlei festivals en feesten hebben bezocht. Na mijn afstuderen werd ik min of meer bij toeval archiefmedewerker in Waalwijk en sinds 1999 ben ik medewerker Educatie en Public Relations bij het Stadsarchief ’s-Hertogenbosch. Een prachtige functie.“

Jeugd interesseren “Ik was 17 jaar toen ik voor het eerst op een bijeenkomst van de heemkundekring kwam. Toen ik om me heen keek, zag ik alleen oudere mensen. Ik vroeg aan de voorzitter: ‘Hoe oud moet je eigenlijk zijn om lid te worden?’ en hij zei: ‘Dat maakt niet uit’. Heemkundekringen maken zich vaak heel druk over het feit dat er zo weinig jongeren lid worden, maar ik vind dat niet zo belangrijk. Heemkunde is nu eenmaal iets van 50+. Een van de weinige manieren waarop je jongeren bij heemkunde kunt betrekken, is via archeologie. Bij de opgraving van kasteel Cranendonck in 1996 zag je dat ook. Toen waren er spontaan jongeren die mee wilden doen. Dat mocht, maar dan lieten we ze wel lid worden van de heemkundevereniging. Dit zijn projecten waarmee je als heemkundekring jongeren kunt betrekken. Uiteraard proberen we de jeugd ook via school voor de geschiedenis van hun eigen omgeving te interesseren.“

Niet navelstaren “Ik vind het belangrijk dat heemkundekringen buiten hun grenzen kijken. Niet navelstaren. Je kunt namelijk pas goed naar jezelf kijken als je het grote geheel (van Brabant) kent. Daarom hebben we met onze heemkundekring – waar ik sinds 2003 voorzitter van ben – ook contacten buiten de regio. In 2005 hebben we bijvoorbeeld samen met onze Hamontse zustervereniging activiteiten georganiseerd voor de beroemde dokter Antonius Mathijsen die het gipsverband uitvond. Naast een expositie en een boek, hebben we gezorgd voor een onderwijsproject en een plaquette bij zijn geboortehuis.

Eigenlijk steek ik al mijn vrije tijd in geschiedenis. Ik vind speurwerk en beeldredactie voor boeken heel interessant. Daar kan ik me helemaal in uitleven. Daarnaast fotografeer en reis ik graag. Ik wil binnenkort een trektocht maken waarin ik het leven van een 19de-eeuwse Maarheezer jezuïet volg. Deze man leefde in verschillende kloosters in België, Frankrijk en Zwitserland en stierf uiteindelijk in Rome.”

Rol heemkundekring “Cultuurhistorie is een steeds belangrijkere factor in de samenleving. Heemkundekringen worden daarom tegenwoordig echt serieus genomen. Zij zorgen voor de inhoud. Ik vind het een uitdaging om met onze heemkundekring de kennis over het verleden een rol te laten spelen in het heden. Dat doen we bijvoorbeeld door een informatiebord over de geschiedenis van kasteel Cranendonck te verzorgen. Of door een straatnaam te bedenken waardoor we de herinnering levend houden aan iets wat weg is. Een heemkundekring moet ook alert zijn, want voor je het weet worden er waardevolle objecten geruimd die op de monumentenlijst staan. Mensen leven heel vluchtig, dus wij moeten voor de ‘permanente educatie van de geschiedenis’ zorgen. Dat is een belangrijke taak.”

Culturele activiteiten Jac. Biemans

  • lid Archeologische Werkgroep/Vereniging Philips van Horne in Weert/Utrecht (1979-heden;
  • medeorganisator van de jaarlijkse opgravingskampen in België en Schotland van de Archeologische Werkgroep/Vereniging Philips van Horne (1979-2005);
  • lid heemkundekring De Baronie van Cranendonck (1980-heden), lid van de werkgroep Archeologie en de ad-hocwerkgroepen Monumenteninventarisatie gemeente Maarheeze (1987) en Klokkenonderzoek (1997) van deze kring;
  • redactielid, sinds 2005 eindredacteur heemkundig tijdschrift Aa-kroniek in Cranendonck (1982-heden);
  • lid reiscommissie, later (1988-1989) bestuurslid Geschiedenis Studenten Vereniging Nijmegen;
  • lid, later voorzitter Voorbereidingscommissie Brabantse Heemdagen van de stichting Brabants Heem (1989-2002);
  • bestuurslid stichting Brabants Heem te Tilburg (1991-1993);
  • bestuurslid en sinds 2003 voorzitter van heemkundekring De Baronie van Cranendonck (1994-heden);
  • bestuurslid en later voorzitter Historische Vereniging Brabant (1994-2000);
  • redactielid tijdschrift Brabants Heem/In Brabant (1995-heden);
  • voorzitter commissie Monumenten c.a. gemeente Cranendonck en medeorganisator van de jaarlijkse Open Monumentendag in Cranendonck (1998-heden);
  • secretaris van de stichting Brabants Fotoarchief (2006-heden);
  • initiatiefnemer/medeorganisator van de opgraving Kasteel Cranendonck (1996), de lezingenreeks ‘Cultuurhistorie Cranendonck’ (2001, 2002 en 2005) en tentoonstellingen zoals ‘Cranendonck van heerlijkheid tot gemeente’ (1997), ‘Tweede Wereldoorlog’ (2004), ‘Dokter Antonius Mathijsen’ (2005) en ‘Cranendonck op de kaart’ (2007);
  • lid van onder meer de werkgroepen Internationaal Comité 200 jaar Dr. Antonius Mathijsen 1805-2005, ‘100 jaar Onze Lieve Vrouw Visitatie Budel/Gastel’ en ‘Religieus Erfgoed Maarheeze en Soerendonk’; Cultuurhistorie Cranendonck, Werkgroep A2; correspondent van de Archeologische Vereniging Kempen- en Peelland;
  • auteur van diverse lokaal- en regionaalhistorische publicaties, teksten voor toeristische brochures en borden en historische adviezen gemeentenaam Cranendonck (1997), ambtsketen burgemeester (1998) en toneelstuk ‘Cranendonck, het ware verhaal’ (2000);
  • beeldredacteur van publicaties zoals: ’Ziel en zaligheid in Noord-Brabant’ (1993), ’Waalwijk 700 jaar kloppend hart van de Langstraat’ (2002), ’Bijzonder Bokhoven. Historie van zeven straten aan de Maas’ (2004), ’De Loet ’s-Hertogenbosch. 650 jaar stedelijke geschiedenis’ (2008) en ’Meer dan een dak boven mensen. Religieus erfgoed van Maarheeze en Soerendonk’ (2008).

In 2002 ontving Jac. Biemans de Brabants Heem Medaille ‘voor zijn grote inzet bij de totstandkoming van de jaarlijkse Brabantse Heemdagen, voor zijn betrokkenheid bij de stichting Brabants Heem en voor de heemkunde in het algemeen’.