Stichting

De Brabantse Hoeders

Pien Storm van Leeuwen

Pien Storm van Leeuwen ervaart het leven als een voortdurende ontdekking

Beeldend kunstenaar en dichteres Pien Storm van Leeuwen-Hoogland uit Chaam kwam in 2000 met het idee van poosplaatsen. Plaatsen waar je stilstaat bij poëzie, het landschap en de historie van de plek. Als je stilstaat bij iets en er meer van weet, dan ben je er ook zuiniger op. Naast poosplaatsen realiseerde Storm van Leeuwen kunstroutes en ontmoetingen met dichters en kunstenaars.

“Ik kom uit een heel cultureel gezin. Als peuter al werd ik overal mee naartoe gesleept: exposities, landschappen, historische gebouwen. Op het gymnasium heb ik alles gedaan wat mogelijk is op creatief gebied. Van toneel en redactie tot zingen en cabaret. Cultuur geeft ongelooflijk veel uitdaging en verdieping. Ik heb altijd ervaren dat het leven een groot avontuur is waarbij voortdurend iets te ontdekken valt. Ik heb ook een fascinatie voor historie. In feite zijn we door alle eeuwen heen niet zo heel veel veranderd. De uitdagingen waren alleen anders. Het is daarom zo interessant om te kijken wat de mensen er vroeger mee gedaan hebben. Het geeft inzicht in het nu.

Kunst en poëzie Als beeldend kunstenaar heb ik voor mijn ‘picturen’ een speciale techniek ontwikkeld. Het is een combinatie van schilderen en fijne textiele technieken. Ik heb daarover artikelen geschreven en workshops gegeven. In binnen- en buitenland is mijn werk geëxposeerd. 

Mijn zoektocht naar essenties zette mij ook aan tot het schrijven van gedichten.

Samen met andere bestuursleden van boa, de eertijds actieve beroepsorganisatie van kunstenaars in Breda, organiseerde ik thema-avonden en grote kunstmanifestaties.

Op eigen initiatief organiseerde ik vijfmaal de kunst- en poëzieroute Traject in Chaam en omgeving. Aan deze route namen beeldend kunstenaars, dichters en muzikanten deel.

Poosplaatsen In 2000 viel bij alle inwoners van de zuidelijke Baronie een brief van de Rabobank in de bus met de vraag of mensen een ‘wereldidee’ voor de regio hadden. Mijn antwoord was: ‘Een wandelpad rond Chaam met op verschillende plekken een gedicht, geïnspireerd door de plek zelf’. Ik kreeg de opdracht om het idee niet alleen voor Chaam, maar voor het hele werkgebied van de bank uit te werken. Van Riel tot Galder en van Gilze tot Baarle-Nassau. Dat resulteerde in een project waarvan de realisatie uiteindelijk vier jaar zou duren. Ik wilde de gedichten niet op een bord plaatsen, maar deel uit laten maken van de aarde zelf. Daarom koos ik voor onverweerde aarde: arduin en graniet. Op 27 plekken kwamen hardstenen banken, kubussen en zwerfkeien voorzien van een gebeiteld gedicht. Ik ontwierp zelf de banken en zocht geschikte keien. Ik verdiepte me in de geologie en de geschiedenis en koos zorgvuldig locaties uit die een samenhangend beeld van het grensgebied schetsen. Brabantse dichters gaf ik opdracht om gedichten voor deze plekken te maken.

De naam ‘poosplaats’ is een nieuw woord, een combinatie van verpozen, poëzie en plaats. Het roept op om stil te staan bij historie, natuur en poëzie.

Het project werd in 2004 afgerond met de publicatie van de bundel Poosplaatsen. In het boekje zijn niet alleen alle gedichten opgenomen, maar ook de cultuurhistorische teksten die ik over elke plek schreef.

Ontmoetingen In 2006, 2007 en 2008 organiseerde ik de kunst-poëzieroute ‘Ontmoetingen langs het water’. Een fietsroute rond cultureel erfgoed tussen Chaam en Breda. Brabantse dichters lazen hun gedichten op poosplaatsen aan het water. Beeldend kunstenaars lieten zich inspireren en maakten installaties in een klooster en een boerenschuur. In de middeleeuwse Ledevaertkerk brachten muzikanten een programma met gezongen poëzie, waarbij ook gedichten op muziek waren gezet, die op de poosplaatsen te lezen zijn. 

In mei 2010 heb ik ‘Ontmoetingen langs de heide’ georganiseerd: geen fietsroute, maar een voettocht langs de poosplaatsen in natuurgebied de Regte Heide.

Dichters en beeldend kunstenaars vertellen tijdens deze routes, die een vast onderdeel van Schatten van Brabant vormen, kort iets over de plek en het cultureel erfgoed, en stemmen hun performance en beelden erop af. Vooraf voorzie ik hun van informatie, zodat de route in woord en beeld een eenheid vormt. Deelnemende kunstenaars zijn dus min of meer spelers binnen het ‘theater’ van de tocht.

Inspiratie aan de mark In januari 2009 heb ik het tweede poosplaatsen-project ‘De Mark en de stad Breda’ voltooid. Aan de hand van een publicatie die bij de afronding verscheen, kunnen mensen van bron tot monding een reis maken langs de rivier de Mark, zijn historie en betekenis voor Breda. Mijn wederhelft Jan Willem maakte de foto’s en Brabantse dichters schreven de poëzie voor deze publicatie.

De afgelopen vijf jaar heeft stichting Tranzforma mij betrokken bij de organisatie van de kunstmanifestatie ‘Plein-Air aan de Mark’ in het Markdal aan de zuidkant van Breda. Hierbij kon het publiek schilders ‘en plein air’ aan het werk zien en traden dichters, musici en acteurs op. Ter gelegenheid van de vijfde Plein-Air maakten Jan Willem en ik een boekje met foto’s en gedichten.

Rijkdom ervaren Het aantal poosplaatsen groeit nog steeds. Binnenkort begin ik aan de realisatie van een poosplaatsenproject langs de Dommel: van ‘s-Hertogenbosch tot en met Sint-Michielsgestel.

In totaal liggen er in Brabant nu al ruim vijftig stenen met poëzie te velde.

Ik vind het belangrijk kleine monumenten te maken, zodat je niet gedachteloos voorbijloopt aan een bijzondere plek. Het met andere ogen en met intensiteit naar het landschap kijken, ervaar ik telkens weer als rijkdom.”

Culturele activiteiten Pien Storm van Leeuwen-Hoogland

  • medeorganisator kunstmanifestaties en thema-avonden in Breda als bestuurslid van boa, beroepsorganisatie van kunstenaars (1996-2004, waarvan zeven jaar als voorzitter);
  • initiatiefnemer en organisator kunst- en poëzieroute Traject in Chaam en omgeving (1998, 1999, 2000, 2002, 2005);
  • organisator tentoonstelling ‘Fascinatie voor de lijn’, Stadsgalerie Woudrichem (2000);
  • organisator tentoonstelling ‘Fabeldieren in beeld en poëzie’, Centrale Bibliotheek Breda (2003);
  • bedenker en realisator poosplaatsen in het grensgebied ten zuiden van Breda en Tilburg (2004);
  • organisator kunstroute ‘Ontmoetingen langs het water’ (Schatten van Brabant 2006 t/m 2008);
  • medeorganisator kunstmanifestatie ‘Plein-Air aan de Mark’ (2006-2010);
  • organisator culturele voettocht ‘Ontmoetingen langs de heide’ (Schatten van Brabant 2010).

Pien Storm van Leeuwen was genomineerd voor de Anton van Duinkerkenprijs (2003), de Schrijversprijs der Brabantse Letteren (Longlist 2005) en als Stadsdichter Breda (2005).